ΔΕΘ: Όλα τα νέα μέτρα που ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης – Ποιοι κερδίζουν και πότε

Ένα ευρύ πακέτο οικονομικών και κοινωνικών παρεμβάσεων, με ορίζοντα εφαρμογής έως το 2029, ανακοίνωσε από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.

Οι εξαγγελίες καλύπτουν ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας, καθώς περιλαμβάνουν μέτρα για ελεύθερους επαγγελματίες, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα, δημοσίους υπαλλήλους, συνταξιούχους, αγρότες, τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, άτομα με αναπηρία, νέους γονείς και νοικοκυριά που επιβαρύνονται από το κόστος στέγασης και ηλεκτρικής ενέργειας.

Στον πυρήνα του κυβερνητικού σχεδιασμού βρίσκονται η σταδιακή μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης, η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος και η ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Παράλληλα, ενεργοποιούνται νέες παρεμβάσεις για το Δημογραφικό, τη στέγαση και τη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους.

Οι αλλαγές δεν θα εφαρμοστούν όλες ταυτόχρονα. Ορισμένα μέτρα αρχίζουν από το φορολογικό έτος 2026, άλλα ενεργοποιούνται μέσα στο 2027 και το 2028, ενώ κάποιες παρεμβάσεις ολοκληρώνονται σταδιακά έως το 2029.

Ελεύθεροι επαγγελματίες: Μειώνονται τα τεκμήρια

Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται στο σύστημα τεκμαρτού προσδιορισμού του εισοδήματος των ελεύθερων επαγγελματιών.

Για τους συνεπείς επαγγελματίες προβλέπεται μείωση των τεκμηρίων, καθώς και απαλλαγή από τις προσαυξήσεις που υπολογίζονται βάσει του κύκλου εργασιών και της μισθοδοσίας του προσωπικού.

Το μέτρο θα ισχύσει από το φορολογικό έτος 2026 και θα αποτυπωθεί στις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2027.

Παράλληλα, προβλέπεται μείωση των τεκμηρίων κατά 50% για επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε οικισμούς με πληθυσμό μικρότερο των 2.000 κατοίκων. Για τη Δυτική Μακεδονία το πληθυσμιακό όριο διαμορφώνεται στους 2.200 κατοίκους.

Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα επιχείρησης εστίασης που λειτουργεί επί 15 χρόνια, απασχολεί πέντε εργαζομένους και διαθέτει ετήσια μισθοδοσία 105.000 ευρώ. Από τη νέα ρύθμιση το ετήσιο όφελος υπολογίζεται στα 2.534 ευρώ.

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες προβλέπεται επίσης μείωση της προκαταβολής φόρου στο 50%, από 55% που είναι σήμερα. Η αλλαγή θα ισχύσει από το φορολογικό έτος 2027.

Επιχειρήσεις: Σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου

Για τις επιχειρήσεις ανακοινώθηκε ετήσια μείωση της προκαταβολής φόρου κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες.

Η σταδιακή αποκλιμάκωση θα ξεκινήσει από το φορολογικό έτος 2028 και θα συνεχιστεί μέχρι η προκαταβολή φόρου να περιοριστεί στο 50%, από 80% που είναι σήμερα.

Πρόκειται για παρέμβαση που αποσκοπεί στη σταδιακή ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων, καθώς θα περιορίζει το ποσό φόρου που προκαταβάλλεται για την επόμενη οικονομική χρήση.

Νέα χρηματοδότηση 1,5 δισ. ευρώ για μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Πρόσθετη χρηματοδοτική στήριξη προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα δοθεί μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.

Συνολικά 1,5 δισ. ευρώ μεταφέρονται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας προς την Αναπτυξιακή Τράπεζα, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν νέα εργαλεία πρόσβασης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε κεφάλαια.

Το συνολικό ποσό κατανέμεται ως εξής:

• 1,1 δισ. ευρώ για δανειοδοτικά εργαλεία.
• 400 εκατ. ευρώ για εγγυοδοτικά εργαλεία.

Στόχος είναι η διευκόλυνση της χρηματοδότησης επιχειρήσεων οι οποίες αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης στον τραπεζικό δανεισμό, αλλά και η στήριξη νέων επενδυτικών σχεδίων.

Τέλος επιτηδεύματος: Κατάργηση στην Περιφέρεια

Από το φορολογικό έτος 2026 καταργείται το τέλος επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Περιφέρεια.

Στην Αττική η κατάργηση θα πραγματοποιηθεί σε δύο στάδια:

• Το 2028 το τέλος επιτηδεύματος θα μειωθεί κατά 50%.
• Το 2029 θα καταργηθεί πλήρως.

Με βάση το παράδειγμα που παρουσιάστηκε, επιχείρηση λιανεμπορίου στη Θεσσαλονίκη η οποία κατέβαλλε τέλος επιτηδεύματος 1.600 ευρώ, από το 2027 δεν θα πληρώνει κανένα ποσό.

Συνταξιούχοι: Στα 400 ευρώ η μόνιμη ετήσια ενίσχυση

Από τον Νοέμβριο του 2026 αυξάνεται στα 400 ευρώ, από 300 ευρώ σήμερα, η μόνιμη ετήσια οικονομική ενίσχυση προς τους συνταξιούχους.

Η αύξηση ανέρχεται σε 100 ευρώ και συνοδεύεται από διεύρυνση της περιμέτρου των δικαιούχων.

Σύμφωνα με τις εξαγγελίες, δικαιούχοι της μόνιμης ενίσχυσης θα είναι όλοι οι συνταξιούχοι ηλικίας άνω των 65 ετών.

Κατώτατος μισθός: Στόχος τα 1.000 ευρώ έως το 2028

Ο κατώτατος μισθός στον ιδιωτικό τομέα προβλέπεται να αυξηθεί σταδιακά στα 1.000 ευρώ έως τον Ιανουάριο του 2028.

Για εργαζομένους που έχουν συμπληρώσει τρεις τριετίες, ο κατώτατος μισθός θα μπορεί να φτάνει τα 1.300 ευρώ.

Η αύξηση θα επηρεάσει άμεσα τις αποδοχές των εργαζομένων που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό, αλλά και σειρά επιδομάτων και παροχών που συνδέονται με το ύψος του.

Νέα μείωση ασφαλιστικών εισφορών

Από τον Απρίλιο του 2027 οι ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλει ο εργαζόμενος θα μειωθούν κατά επιπλέον 0,5 ποσοστιαίες μονάδες.

Η μείωση θα εφαρμοστεί παράλληλα με τη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, ενισχύοντας περαιτέρω τις καθαρές αποδοχές.

Σύμφωνα με τα παραδείγματα της κυβερνητικής ενημέρωσης:

• Νέος εργαζόμενος που αμείβεται με τον βασικό μισθό θα έχει συνολικό όφελος 414 ευρώ μέσα στο 2027 και 1.040 ευρώ το 2028.
• Υπάλληλος με τρεις τριετίες και σημερινές καθαρές αποδοχές 959 ευρώ θα δει το ετήσιο εισόδημά του να αυξάνεται κατά 1.055 ευρώ το 2028.

Δημόσιοι υπάλληλοι: Επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ

Από τον Δεκέμβριο του 2027 θεσπίζεται για τους δημοσίους υπαλλήλους επίδομα Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ μικτά.

Παράλληλα, προβλέπονται νέες αυξήσεις στους μισθούς του Δημοσίου, οι οποίες θα φτάσουν συνολικά τα 80 ευρώ μικτά τον μήνα έως τον Ιανουάριο του 2028.

Οι αυξήσεις συνδέονται με την άνοδο του κατώτατου μισθού, καθώς οι βασικοί μισθοί στο Δημόσιο θα συνεχίσουν να αναπροσαρμόζονται ανάλογα με την εξέλιξή του.

Στο παράδειγμα που παρουσιάστηκε, δημόσιος υπάλληλος ηλικίας 40 ετών, με δύο παιδιά και καθαρό μισθό 1.447 ευρώ, θα λάβει:

• Αύξηση 562 ευρώ καθαρά μέσα στο 2027.
• Επιπλέον αύξηση 402 ευρώ το 2028.
• Συνολικό καθαρό όφελος 964 ευρώ στη διετία.

Αγρότες: Μηδενικός φόρος για εισόδημα έως 20.000 ευρώ

Από το φορολογικό έτος 2026 μηδενίζεται ο συντελεστής φόρου εισοδήματος για τους επαγγελματίες αγρότες με εισόδημα έως 20.000 ευρώ.

Με τη νέα παρέμβαση, το ελάχιστο αφορολόγητο όριο αυξάνεται κατά 13.571 ευρώ και διαμορφώνεται συνολικά στα 22.204 ευρώ.

Τα παραδείγματα της κυβερνητικής ενημέρωσης είναι χαρακτηριστικά:

• Αγρότης με εισόδημα 20.000 ευρώ, ο οποίος πλήρωνε φόρο 1.183 ευρώ, δεν θα πληρώνει πλέον φόρο.
• Αγρότης με εισόδημα 30.000 ευρώ, ο οποίος πλήρωνε φόρο 5.083 ευρώ, θα καταβάλλει 2.183 ευρώ.

Στη δεύτερη περίπτωση, η ετήσια φορολογική ελάφρυνση φτάνει τα 2.900 ευρώ.

«Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά»

Στο πλαίσιο της δημογραφικής πολιτικής δημιουργείται ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά», ένα νέο πρόγραμμα μακροχρόνιας αποταμίευσης για νεογέννητα παιδιά ηλικίας έως δύο ετών.

Στον ειδικό λογαριασμό το κράτος θα καταθέτει ποσό ίσο με εκείνο που θα καταβάλλουν οι γονείς, με ανώτατο όριο τα 1.200 ευρώ ετησίως.

Το ετήσιο όριο θα αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, όταν το παιδί συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του, το ποσό που θα έχει συγκεντρωθεί στον λογαριασμό θα μπορεί να ξεπερνά τις 60.000 ευρώ.

Τρίτεκνοι: Μηδενικός φόρος έως τις 20.000 ευρώ

Από το φορολογικό έτος 2027 μηδενίζεται ο φόρος εισοδήματος για τρίτεκνους με εισόδημα έως 20.000 ευρώ.

Το αφορολόγητο όριο για τις τρίτεκνες οικογένειες αυξάνεται κατά 11.000 ευρώ και διαμορφώνεται στα 25.364 ευρώ.

Με βάση το σχετικό παράδειγμα, τρίτεκνος με εισόδημα 20.000 ευρώ, ο οποίος σήμερα πληρώνει φόρο 620 ευρώ, μετά την εφαρμογή της νέας ρύθμισης δεν θα καταβάλλει φόρο.

Πολύτεκνοι: Αυξάνεται το επίδομα γέννησης

Για τις πολύτεκνες οικογένειες αυξάνεται το επίδομα γέννησης κατά 1.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί.

Το μέτρο θα αφορά γεννήσεις που πραγματοποιούνται μετά τον Ιανουάριο του 2026.

Ειδικότερα:

• Για το τέταρτο παιδί το επίδομα αυξάνεται από 3.500 σε 4.500 ευρώ.
• Για το πέμπτο παιδί αυξάνεται από 3.500 σε 5.500 ευρώ.
• Για κάθε επόμενο παιδί θα προστίθενται επιπλέον 1.000 ευρώ.

Τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων

Από το 2027 καθιερώνεται η τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων, ώστε τα ποσά να αναπροσαρμόζονται ανάλογα με την εξέλιξη των τιμών.

Η παρέμβαση αφορά περίπου 218.000 πολίτες.

Το μέσο ετήσιο όφελος ανά δικαιούχο υπολογίζεται στα 220 ευρώ.

«Σπίτι μου 3» με προϋπολογισμό 2 δισ. ευρώ

Στο στεγαστικό πεδίο ενεργοποιείται το πρόγραμμα «Σπίτι μου 3», συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ, μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.

Το νέο πρόγραμμα θα αποτελέσει συνέχεια των προηγούμενων κύκλων στεγαστικής πολιτικής και θα στοχεύει στη διευκόλυνση της αγοράς πρώτης κατοικίας.

Οι προϋποθέσεις συμμετοχής, τα ηλικιακά και εισοδηματικά κριτήρια, καθώς και οι όροι των δανείων, αναμένεται να εξειδικευτούν από τα αρμόδια υπουργεία.

Στο 15% ο φόρος μεταβίβασης για αγοραστές εκτός ΕΕ

Αυξάνεται από 3% σε 15% ο φόρος μεταβίβασης για την αγορά κατοικίας από πολίτες τρίτων χωρών, εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η αλλαγή αφορά, μεταξύ άλλων, αγοραστές ακινήτων από χώρες όπως η Κίνα, η Τουρκία και το Ισραήλ.

Η παρέμβαση εντάσσεται στο ευρύτερο σχέδιο για την αντιμετώπιση της στεγαστικής πίεσης και τον περιορισμό της επίδρασης που έχει η αυξημένη εξωτερική ζήτηση στις τιμές των κατοικιών.

Κατάργηση ΕΝΦΙΑ σε περισσότερους μικρούς οικισμούς

Από το 2027 καταργείται ο ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε οικισμούς με πληθυσμό έως 2.000 κατοίκους.

Το ισχύον πληθυσμιακό όριο των 1.500 κατοίκων διευρύνεται, ώστε να ενταχθούν περισσότεροι μικροί οικισμοί στο μέτρο.

Για τη Δυτική Μακεδονία το όριο αυξάνεται από τους 1.700 στους 2.200 κατοίκους.

Η παρέμβαση αποσκοπεί στην ενίσχυση της ελληνικής Περιφέρειας, στη μείωση του κόστους διαβίωσης και στη δημιουργία κινήτρων για την παραμονή ή την εγκατάσταση πολιτών σε μικρότερες περιοχές.

Ρεύμα: Μείωση της χονδρικής τιμής κατά 30%

Στον τομέα της ενέργειας ανακοινώθηκε σχέδιο σταδιακής μείωσης της χονδρικής τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30%.

Η αποκλιμάκωση προβλέπεται να πραγματοποιηθεί σταδιακά από το 2027 έως το 2029.

Από τον Ιανουάριο του 2027 προβλέπεται επίσης μείωση κατά 50% των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας στους οικιακούς λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.

Η μείωση των ΥΚΩ αναμένεται να έχει άμεση επίδραση στο τελικό ποσό των λογαριασμών των νοικοκυριών, ενώ η αποκλιμάκωση της χονδρικής τιμής θα επιχειρηθεί να περάσει σταδιακά στη λιανική αγορά.

Το χρονοδιάγραμμα των παρεμβάσεων

Από το φορολογικό έτος 2026

• Μείωση των τεκμηρίων για ελεύθερους επαγγελματίες.
• Απαλλαγή από προσαυξήσεις βάσει τζίρου και μισθοδοσίας για συνεπείς επαγγελματίες.
• Μείωση τεκμηρίων κατά 50% σε μικρούς οικισμούς.
• Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος στην Περιφέρεια.
• Μηδενικός φόρος εισοδήματος για επαγγελματίες αγρότες έως τις 20.000 ευρώ.
• Αυξημένο επίδομα γέννησης για πολύτεκνες οικογένειες, για γεννήσεις μετά τον Ιανουάριο του 2026.
• Αύξηση στα 400 ευρώ της μόνιμης ετήσιας ενίσχυσης των συνταξιούχων από τον Νοέμβριο.

Μέσα στο 2027

• Οι φορολογικές αλλαγές του 2026 αποτυπώνονται στις δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2027.
• Μείωση της προκαταβολής φόρου των ελεύθερων επαγγελματιών στο 50%.
• Μηδενικός φόρος για τρίτεκνους με εισόδημα έως 20.000 ευρώ.
• Τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων.
• Κατάργηση ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία.
• Μείωση κατά 50% των χρεώσεων ΥΚΩ από τον Ιανουάριο.
• Νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών των εργαζομένων κατά 0,5 μονάδες από τον Απρίλιο.
• Επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά στους δημοσίους υπαλλήλους από τον Δεκέμβριο.

Μέσα στο 2028

• Ο κατώτατος μισθός φτάνει τα 1.000 ευρώ και τα 1.300 ευρώ με τρεις τριετίες.
• Οι νέες αυξήσεις στο Δημόσιο φτάνουν συνολικά τα 80 ευρώ μικτά τον μήνα.
• Αρχίζει η ετήσια μείωση της προκαταβολής φόρου των επιχειρήσεων κατά πέντε μονάδες.
• Μειώνεται κατά 50% το τέλος επιτηδεύματος στην Αττική.

Έως το 2029

• Καταργείται πλήρως το τέλος επιτηδεύματος και στην Αττική.
• Ολοκληρώνεται η σταδιακή μείωση κατά 30% της χονδρικής τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος.

Πακέτο με ορίζοντα τετραετίας

Οι παρεμβάσεις που παρουσιάστηκαν στη ΔΕΘ δεν περιορίζονται σε ένα ετήσιο πρόγραμμα παροχών, αλλά συνθέτουν έναν πολυετή σχεδιασμό με σταδιακή εφαρμογή.

Οι πρώτες αλλαγές θα γίνουν αισθητές από το τέλος του 2026 και τις φορολογικές δηλώσεις του 2027, ενώ η πλήρης ανάπτυξη του σχεδίου εκτείνεται έως το 2029.

Το πραγματικό ύψος του οφέλους για κάθε πολίτη ή επιχείρηση θα εξαρτηθεί από το εισόδημα, την οικογενειακή κατάσταση, τον τόπο κατοικίας ή δραστηριοποίησης και τα ειδικότερα κριτήρια κάθε μέτρου. Οι τεχνικές λεπτομέρειες, οι όροι ένταξης και οι διαδικασίες εφαρμογής αναμένεται να εξειδικευτούν στις νομοθετικές παρεμβάσεις και στις ανακοινώσεις των αρμόδιων υπουργείων.