Καιρός: Αλλάζει το σκηνικό μετά τη ζέστη – Η ανάλυση του Λευτέρη Σούσου έως τις αρχές Οκτωβρίου

Σε μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα φάση φαίνεται ότι εισέρχεται ο καιρός στην Ελλάδα κατά το τελευταίο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου, καθώς μετά τις σχετικά υψηλές θερμοκρασίες των επόμενων ημερών διακρίνεται αλλαγή της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας και αισθητή θερμοκρασιακή υποχώρηση.

Ο μετεωρολόγος Λευτέρης Σούσος, αναλύοντας τα ensembles των δύο μεγάλων προγνωστικών μοντέλων, του ευρωπαϊκού ECMWF και του αμερικανικού GFS, επισημαίνει ότι υπάρχει αρκετά καλή συμφωνία ως προς τη γενική θερμοκρασιακή τάση μέχρι περίπου τις 25 Σεπτεμβρίου.

Από εκεί και πέρα, όμως, η διασπορά μεταξύ των επιμέρους σεναρίων μεγαλώνει, ιδιαίτερα ως προς την εξέλιξη των βροχοπτώσεων.

Η γενική εικόνα που προκύπτει είναι ότι η χώρα θα περάσει αρχικά ένα τελευταίο διάστημα με περισσότερο καλοκαιρινά χαρακτηριστικά, πριν η θερμοκρασία υποχωρήσει αισθητά και το φθινόπωρο αρχίσει να κάνει περισσότερο αισθητή την παρουσία του. Τι γράφει ο Λευτέρης Σούσος:

Μέχρι τις 21-22 Σεπτεμβρίου επιμένει η ζέστη

Για το διάστημα 19 έως 21-22 Σεπτεμβρίου, οι θερμοκρασίες παραμένουν σχετικά υψηλές.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Καιρός: Σταθερό το GFS στην τάση για κακοκαιρία το επόμενο Σαββατοκύριακο

Ιδιαίτερα στα ανατολικά και τα νότια της χώρας, η αίσθηση θα εξακολουθήσει να παραπέμπει περισσότερο σε καλοκαίρι παρά σε προχωρημένο Σεπτέμβριο.

Στην Αττική το θερμό μοτίβο διατηρείται, ενώ στα προγνωστικά διαγράμματα οι θερμοκρασίες στο επίπεδο των 850 hPa κινούνται περίπου μεταξύ 14 και 16 βαθμών Κελσίου.

Πρόκειται για τιμές που αποτυπώνουν μια αρκετά θερμή αέρια μάζα για την εποχή.

Στην επιφάνεια, και ειδικά στην Αττική, οι μέγιστες θερμοκρασίες μπορούν να φτάσουν περίπου τους 30 με 32 βαθμούς, ανάλογα με τις τοπικές συνθήκες.

Ταυτόχρονα, ο καιρός στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας διατηρείται σχετικά σταθερός, χωρίς εκτεταμένα φαινόμενα.

Περισσότερες πιθανότητες για κάποιες βροχές εντοπίζονται κυρίως στα δυτικά και βορειοδυτικά.

Η πρώτη ουσιαστική αλλαγή στις 22-24 Σεπτεμβρίου

Το πιο ξεκάθαρο μήνυμα των προγνωστικών μοντέλων αφορά το αμέσως επόμενο διάστημα.

Μεταξύ 22 και 24 Σεπτεμβρίου καταγράφεται σαφής πτώση της θερμοκρασίας, καθώς πολλές από τις επιμέρους προγνωστικές λύσεις κατεβάζουν τις τιμές στα 850 hPa περίπου στους 7 με 10 βαθμούς Κελσίου.

Η μεταβολή αυτή είναι σημαντική σε σχέση με τις προηγούμενες ημέρες και αποτελεί, σύμφωνα με την ανάλυση, το πιο χαρακτηριστικό φθινοπωρινό διάστημα της συγκεκριμένης προγνωστικής περιόδου.

Για την Ελλάδα, η αλλαγή αναμένεται να αρχίσει να γίνεται περισσότερο αισθητή περίπου από τις 23 Σεπτεμβρίου, με γενικότερη θερμοκρασιακή υποχώρηση.

Η πτώση αναμένεται να είναι περισσότερο αντιληπτή στα ηπειρωτικά και ιδιαίτερα στη βόρεια χώρα.

Δεν πρόκειται απλώς για μία μικρή ημερήσια διακύμανση. Τα ensembles των ECMWF και GFS εμφανίζουν κοινό θερμοκρασιακό σήμα, γεγονός που αυξάνει την αξιοπιστία της τάσης όσο αφορά την πτώση της θερμοκρασίας.

Αυξάνονται και οι πιθανότητες για βροχές και καταιγίδες

Η θερμοκρασιακή αλλαγή φαίνεται να συνοδεύεται και από μεγαλύτερη αστάθεια.

Στο διάστημα 23-25 Σεπτεμβρίου αυξάνονται οι πιθανότητες εκδήλωσης βροχών ή και καταιγίδων σε περιοχές της χώρας.

Εδώ, ωστόσο, χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή.

Σε αντίθεση με τη θερμοκρασία, όπου τα δύο μεγάλα μοντέλα εμφανίζουν αρκετά καλή συμφωνία ως προς την τάση, η εικόνα των βροχοπτώσεων παρουσιάζει μεγαλύτερη αβεβαιότητα.

Για τον λόγο αυτό, τα σημερινά στοιχεία δεν επιτρέπουν ακόμη να γίνει λόγος για μια γενικευμένη κακοκαιρία.

Το σήμα για αλλαγή υπάρχει, αλλά δεν έχει ακόμη ξεκαθαρίσει ποιες περιοχές θα δεχθούν τα περισσότερα φαινόμενα, πόσο έντονα θα είναι και πόσο θα διαρκέσουν.

Νέα άνοδος της θερμοκρασίας μετά τις 25 Σεπτεμβρίου

Η ψυχρότερη παρένθεση δεν φαίνεται, με τα σημερινά δεδομένα, να έχει μεγάλη διάρκεια.

Για το διάστημα 25-27 Σεπτεμβρίου διακρίνεται σταδιακή θερμοκρασιακή ανάκαμψη.

Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα επιστροφή σε συνθήκες έντονης ζέστης.

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ισχυρό προγνωστικό σήμα που να δείχνει μια παρατεταμένη επαναφορά πολύ υψηλών θερμοκρασιών.

Περισσότερο πρόκειται για αποκατάσταση της θερμοκρασίας μετά την αισθητή πτώση των προηγούμενων ημερών.

Το ενδιαφέρον στρέφεται στις 26-30 Σεπτεμβρίου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το τελευταίο κομμάτι του μήνα.

Στο διάστημα 26 έως 30 Σεπτεμβρίου, αρκετά μέλη των ensembles εμφανίζουν βροχοπτώσεις σε περιοχές της Ελλάδας, ενώ ορισμένα προγνωστικά σενάρια παρουσιάζουν ακόμη πιο έντονες εξάρσεις.

Αυτό είναι ένα στοιχείο που αξίζει παρακολούθησης, όχι όμως ακόμη ασφαλούς πρόγνωσης.

Η διασπορά μεταξύ των σεναρίων είναι μεγάλη.

Με άλλα λόγια, τα μοντέλα «βλέπουν» ότι υπάρχει δυνατότητα να διαμορφωθούν συνθήκες περισσότερο βροχερού καιρού, αλλά δεν συμφωνούν ακόμη επαρκώς ως προς το πού, πότε και με ποια ένταση.

Γι’ αυτό και το διάστημα αυτό αναμένεται να ξεκαθαρίσει περισσότερο όσο πλησιάζουμε χρονικά προς το τέλος του μήνα.

Τι δείχνουν τα στοιχεία για την Αττική

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο Λευτέρης Σούσος στην Αττική.

Μέχρι περίπου τις 21 Σεπτεμβρίου, το λεκανοπέδιο παραμένει σε θερμό και κατά βάση ξηρό μοτίβο, με τη θερμοκρασία να μπορεί να φτάσει τοπικά περίπου τους 30-32 βαθμούς Κελσίου.

Η πιθανότητα βροχής στο πρώτο αυτό διάστημα παραμένει μικρή.

Η πιο ξεκάθαρη αλλαγή εντοπίζεται μεταξύ 22 και 24 Σεπτεμβρίου.

Η πτώση της θερμοκρασίας στα 850 hPa αποτυπώνεται τόσο στο ECMWF όσο και στο GFS και αποτελεί ένδειξη ότι η θερμοκρασιακή υποχώρηση θα γίνει αισθητή και στην Αττική.

Ταυτόχρονα αυξάνεται η πιθανότητα για πιο άστατες συνθήκες και τοπικές βροχές κατά το πέρασμα της διαταραχής.

Αυτό, όμως, δεν συνεπάγεται ότι η Αθήνα θα έχει συνεχόμενες βροχές.

Αττική: Γιατί χρειάζεται παρακολούθηση το διάστημα 27-30 Σεπτεμβρίου

Μετά τις 25-26 Σεπτεμβρίου διαφαίνεται μια πρόσκαιρη σταθεροποίηση και σταδιακή άνοδος της θερμοκρασίας.

Στη συνέχεια, όμως, η εικόνα περιπλέκεται.

Για το διάστημα 27-30 Σεπτεμβρίου, αρκετές λύσεις τόσο του ευρωπαϊκού όσο και του αμερικανικού μοντέλου εμφανίζουν βροχές στην Αττική.

Μάλιστα, στο ensemble του GFS υπάρχουν ορισμένα σενάρια που παρουσιάζουν εντονότερα φαινόμενα περίπου μεταξύ 26 και 29 Σεπτεμβρίου.

Ωστόσο, ο μέσος όρος των λύσεων βρίσκεται σε σαφώς χαμηλότερα επίπεδα.

Αυτό είναι σημαντικό, καθώς δείχνει ότι τα σενάρια για ισχυρότερες βροχές υπάρχουν, αλλά προς το παρόν δεν αποτελούν κοινή γραμμή των προγνωστικών μελών.

Επομένως, δεν μπορεί ακόμη να προσδιοριστεί με ασφάλεια ούτε η ημέρα ούτε η ένταση ενός πιθανού βροχερού επεισοδίου στην Αττική.

Τι σημαίνουν οι θερμοκρασίες στα 850 hPa

Ο Λευτέρης Σούσος κάνει και μία σημαντική διευκρίνιση σχετικά με τις θερμοκρασίες που εμφανίζονται στα προγνωστικά διαγράμματα.

Οι τιμές στα 850 hPa δεν είναι οι θερμοκρασίες που θα δείξουν τα θερμόμετρα στις πόλεις.

Το συγκεκριμένο επίπεδο της ατμόσφαιρας βρίσκεται συνήθως περίπου στα 1.500 μέτρα ύψος, με διαφοροποιήσεις ανάλογα με τις ατμοσφαιρικές συνθήκες.

Χρησιμοποιείται ευρέως στη μετεωρολογία επειδή προσφέρει μια πολύ χρήσιμη εικόνα για τις αέριες μάζες και τη γενικότερη θερμοκρασιακή τάση, χωρίς να επηρεάζεται στον ίδιο βαθμό από τοπικούς παράγοντες της επιφάνειας.

Γι’ αυτό μία απότομη πτώση των τιμών στα 850 hPa αποτελεί ισχυρή ένδειξη αλλαγής της αέριας μάζας, αλλά δεν μεταφράζεται αυτούσια σε αντίστοιχη θερμοκρασία στο έδαφος.

Τι είναι τα ensembles και γιατί είναι σημαντικά

Τα ensembles αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία για την εκτίμηση του καιρού αρκετές ημέρες μπροστά.

Αντί να εξετάζεται μόνο ένα προγνωστικό σενάριο, το μοντέλο πραγματοποιεί πολλές διαφορετικές προσομοιώσεις, με μικρές διαφοροποιήσεις στις αρχικές συνθήκες.

Όταν οι περισσότερες λύσεις συγκλίνουν, η εμπιστοσύνη στην τάση είναι μεγαλύτερη.

Όσο περισσότερο ανοίγει η «βεντάλια» των διαφορετικών σεναρίων, τόσο αυξάνεται η προγνωστική αβεβαιότητα.

Αυτό ακριβώς παρατηρείται προς το τέλος Σεπτεμβρίου: η θερμοκρασιακή τάση είναι σαφέστερη, ενώ η βροχομετρική εξέλιξη παραμένει περισσότερο ανοιχτή.

Η συνολική εικόνα μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου

Με βάση τα σημερινά στοιχεία, η εξέλιξη μπορεί να χωριστεί σε τέσσερα βασικά στάδια:

19-22 Σεπτεμβρίου: Συνέχιση του θερμού διαστήματος, με περισσότερο καλοκαιρινές συνθήκες κυρίως στα ανατολικά και νότια.

23-24 Σεπτεμβρίου: Η πιο καθαρή θερμοκρασιακή αλλαγή, με αισθητή πτώση και μεγαλύτερη πιθανότητα αστάθειας και τοπικών βροχών.

25-26 Σεπτεμβρίου: Σταδιακή ανάκαμψη της θερμοκρασίας και πιο σταθερή εικόνα.

27 Σεπτεμβρίου έως τις αρχές Οκτωβρίου: Θερμοκρασίες γενικά κοντά ή γύρω από τα φυσιολογικά επίπεδα, αλλά με σημαντικά μεγαλύτερη προγνωστική αβεβαιότητα και αυξημένο ενδιαφέρον ως προς την πιθανότητα βροχοπτώσεων.

Το «κλειδί» βρίσκεται στις βροχές του τέλους Σεπτεμβρίου

Το βασικό συμπέρασμα από την ανάλυση του Λευτέρη Σούσου είναι ότι το θερμοκρασιακό σήμα είναι αυτή τη στιγμή σαφώς πιο αξιόπιστο από το βροχομετρικό.

Η ζέστη των επόμενων ημερών φαίνεται ότι θα δώσει τη θέση της σε μια αισθητή πτώση περίπου στις 23-24 Σεπτεμβρίου, πριν ακολουθήσει νέα σταδιακή ανάκαμψη.

Για τις βροχές, τα δύο χρονικά παράθυρα που συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον είναι αρχικά οι 23-24 Σεπτεμβρίου και στη συνέχεια το διάστημα 26-30 Σεπτεμβρίου.

Το δεύτερο είναι και το πλέον αβέβαιο.

Για την Αττική ειδικότερα, υπάρχουν σενάρια που θέλουν βροχοπτώσεις προς το τέλος του μήνα, ακόμη και ορισμένες εντονότερες λύσεις. Η σημερινή εικόνα, όμως, δεν δικαιολογεί ακόμη πρόβλεψη για ισχυρές βροχές.

Το εάν το τέλος του Σεπτεμβρίου θα φέρει τελικά μια πιο οργανωμένη φθινοπωρινή μεταβολή ή απλώς περάσματα αστάθειας θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας τις επόμενες ημέρες και από το κατά πόσο τα διαφορετικά προγνωστικά σενάρια θα αρχίσουν να συγκλίνουν.