Καιρός Πάσχα: Η τάση για αστάθεια και η αβεβαιότητα – Ανάλυση Παπακωστόπουλου

Αναλυτικά όσα έγραψε:

🔷Όσον αφορά το “πρώτο μισό” της Μ. Εβδομάδας υπάρχει μία απόλυτα ξεκάθαρη εικόνα από τα προγνωστικά στοιχεία ότι ο καιρός θα γίνει “έντονα ανοιξιάτικος” με τα διαστήματα ηλιοφάνειας να επικρατούν και την θερμοκρασία σε αισθητή άνοδο να ξεπερνάει σε μεγάλο μέρος τους 20°C και να προσεγγίζει τοπικά (κυρίως την Μ. Τρίτη και Μ. Τετάρτη) τους 25°C.

🔷Για το “δέυτερο μισό” ωστόσο της Μ. Εβδομάδας η αβεβαιότητα που υπάρχει στα προγνωστικά στοιχεία εξακολουθεί να είναι μεγάλη με τα προγνωστικά μοντέλα και τα επιμέρους υποσενάρια των ensembles να αποκλίνουν σημαντικά μεταξύ τους.
✔Για το “δεύτερο μισό” λοιπόν δεν έχει “πρακτικό νόημα” να γίνει μία “απόλυτη διατύπωση” (πχ Ο καιρός θα είναι νεφελώδης με ανέμους 5Bf και θερμοκρασία έως 20) από την στιγμή κατά την οποία οι περιορισμοί των προγνωστικών εργαλείων είναι τέτοιοι που καθιστούν “μη ασφαλές” ένα τέτοιο εγχείρημα.
✔Αυτό που έχει νόημα ωστόσο είναι μία πρώτη γενική προσέγγιση ως προς τον καιρό αυτού του χρονικού διαστήματος και η προσπάθεια ανίχνευσης των “γενικών χαρακτηριστικών” ή “τάσεων” για την εξέλιξη του καιρού ή την προσπάθεια διατύπωσης ενός “πλαισίου” το οποίο επικεντρώνει στα πιο πιθανόα χαρακτηριστικά και αποκλείει ακραία σενάρια (για παράδειγμα ότι υπάρχει μεγάλη πιθανότητα για διαστήματα με άστατο/βροχερό καιρό, η θερμοκρασία θα κυμανθεί κοντά ή κάτω από τις μέσες τιμές και ένα πιθανό εύρος μεταξύ των ακραίων αλλά βάσιμων σεναρίων που θα μπορούσε πρακτικά να σημαίνει για παράδειγμα πως η θερμοκρασία στο κέντρο της Αθήνας δεν θα είναι κάτω από 15°C αλλά δεν θα είναι και πάνω από 20°C).

📌Ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο σε μία τέτοια προσπάθεια είναι τα “Ensembe Forecasting Systems” που τρέχουν μεγάλα προγνωστικά κέντρα και τα οποίο περιλαμβάνουν αφ’ ενός το “κύριο” τρέξιμο του παγκόσμιου μοντέλου που βασίζεται στα πραγματικά δεδομένα και αφ’ ετέρου ένα πληθος υποσεναρίων τα οποία τρέχουν με ελαφρά διαφοροποιημένες συνθήκες με σκοπό τον έλεγχο της προγνωσιμότητας (όταν συγκλίνουν τα σενάρια σημαίνει πως η ευαισθησία σε μικρές διαφοροποιήσεις των δεδομένων είναι μικρή και η προγνωσιμότητα καλή και όταν αποκλίνουν πως η προγνωσιμότητα περιορίζεται) καθώς επίσης και τον εντοπισμό κυρίαρχων τάσεων που ενδεχομένως να προκύπτουν.

📈Εν προκειμένω, αξιολογώντας τον μέσο όρο και την τυπική απόκλιση που προκύπτει από τα δεδομένα από το ensemble του ECMWF με αρχικές συνθήκες στις 4/4/2026/ 00Ζ, μπορούμε να διαπιστώσουμε τα εξής:

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Καιρός 5-4: Νέα δεδομένα GFS – Πότε βλέπει βροχές και χιόνια (vid)

🔹Για την Μ. Παρασκευή (10/4) τα ξημερώματα, με βάση τον μέσο όρο από τα 50 μέλη του ensemble, στην στάθμη των 500hpa εμφανίζεται ξεκάθαρα αποκομμένη διαταραχή (cut-off low) με κέντρο στην Ουκρανία και την Μαύρη Θάλασσα η οποία καλύπτει μέρος των Βαλκανίων, της Τουρκίας και της χώρας μας.
✔Στην περιοχή της κεντρικής Μεσογείου και της Λιβύης επικρατούν υψηλότερα γεωδυναμικά ύψη και εμφανίζεται τάση για αντικυκλωνική σφήνα (ridge) στην Αλγερία.
✔Τόσο στην κεντρική Μεσόγειο όσο και στην Μαύρη Θάλασσα, η τυπική απόκλιση από τα μέλη των ensembles είναι μικρή (μπλε χρώματα) γεγονός που υποδηλώνει μια καλή προγνωσιμότητα ως προς την κατανομή των γεωδυναμικών υψών σε αυτές τις περιοχές και αρκετά καλή προγνωσιμότητα ως προς την θέση/μορφή και βάθος της διαταραχής στην Ουκρανία.
✔Ενδιάμεσα, στα ανατολικά Βαλκάνια, την βόρεια Τουρκία και την βορειοανατολική Ελλάδα παρατηρείται μία ζώνη σχετικά πιο αυξημένης αβεβαιότητας (πράσινο χρώμα).

✔Με βάση αυτή την εικόνα μπορούμε να καταλήξουμε σε ένα πρώτο συμπέρασμα το οποίο συνοψίζεται στο πως αρκετά βαθιά και οργανωμένη διαταραχή που προφανώς περιλαμβάνει ψυχρές αέριες μάζες θα καλύπτει την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας και των ανατολικών Βαλκανίων και θα επηρεάζει σε κάποιο βαθμό την περιοχή μας με ψυχρότερο αέρα να επεκτείνεται από τα βορειοανατολικά.
✔Αυτό που δεν δεν είναι ξεκάθαρο σε αυτή την φάση είναι η ακριβής μορφή της διαταραχής στην περιοχή μας, το κατά πόσο να υπάρξουν μικρότερες διαταραχές (short-wave trough) και η ακριβής συνιστώσα των ανέμων.
✔Σε γενικές γραμμές, μία τέτοια κατανομή υποδηλώνει μάλλον άστατο καιρό με ψυχρή μεταφορά από τα βορειοανατολικά (άρα χαμηλότερες θερμοκρασίες κυρίως στην βορειοανατολική και ανατολική χώρα και το Αιγαίο), και βόρειους γενικά ανέμους χωρίς να προκύπτει ξεκάθαρα αλλά ούτε και να αποκλείεται διαταραχή περιμετρικά της κύριας που σε κάποια φάση θα φέρει γενικευμένες βροχοπτώσεις.
✔Αξίζει να παρατηρηθεί το χαμηλό νοτιοδυτικά της Πορτογαλίας και η μεγάλη αβεβαιότητα ως προς την θέση και την μορφή του (πορτοκαλί χρώματα) καθώς και η τεράστια αβεβαιότητα που συνοδεύει τις διαταραχής στην Ευρώπη.

🔹Για την Κυριακή του Πάσχα, παρατηρούμε πως η τάση για επικράτηση χαμηλών γεωδυναμικών υψών στην Ουκρανία και την ευρύτερη περιοχή διατηρείται αλλά προς την περιοχή μας η αβεβαιότητα αυξάνεται σημαντικά (κίτρινα – πορτοκαλί χρώματα).
✔Η εικόνα αυτή παραπέμπει μεν σε σημαντική πιθανότητα η χώρα μας να βρίσκεται υπό την επίδραση ατμοσφαιρικών διαταραχών περιμετρικά τις κύριας (που σημαίνει άστατο καιρό με διαστήματα βροχής και σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες) αλλά η αβεβαιότητα είναι τέτοια που δεν επιτρέπει κάποια ασφαλή εκτίμηση ως προς την εξέλιξη των διαταραχών και την κατανομή των φαινομένων στον χώρο και τον χρόνο και σίγουρα καθιστά επισφαλές οποιοδήποτε εγχείρημα για μία ξεκάθαρη προγνωστική διατύπωση γύρω από τον καιρό του Πάσχα.

📉Οι ενδείξεις, λοιπόν, που έρχονται από τα παγκόσμια προγνωστικά μοντέλα για την περίοδο από την Μ. Πέμπτη μέχρι και την Κυριακή του Πάσχα συνηγορούν για μία μεταβολή του καιρού και επικράτηση μίας περιόδου αστάθειας και χαμηλότερων θερμοκρασιών που πιθανότατα θα ξεκινήσει με διαταραχή από τα βορειοανατολικά για να εξελιχθεί σε διάφορα στάδια και μάλλον θα “κρύβει” διαστήματα με πιο βροχερό και διαστήματα με πιο ήπιο καιρό, αλλά η “προγνωστική ετυμηγορία” σχετικά με τον “καιρό του επιταφίου”, της αναστάσεως και της Κυριακής του Πάσχα χρειάζεται νομίζω ημέρες για να υπάρξει.