Polar Vortex: Καρέ – καρέ από το GFS η τάση στρατοσφαιρικής θέρμανσης (vid)

Τι είναι, πώς λειτουργούν και πότε μας επηρεάζει η στρα

Polar Vortex: Καρέ - καρέ από το GFS η τάση στρατοσφαιρικής θέρμανσης (vid)

Ο Πολικός Στρόβιλος (Polar Vortex) είναι μια τεράστια κυκλοφορία πολύ ψυχρών αερίων μαζών που περιβάλλει τον Βόρειο Πόλο, κυρίως στη στρατόσφαιρα, σε ύψη περίπου 25–35 km. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα λειτουργεί σαν «φράγμα», κρατώντας το έντονο ψύχος εγκλωβισμένο στις πολικές περιοχές.

❄️ Πότε το Polar Vortex είναι ισχυρό

Όταν ο στρόβιλος είναι ψυχρός, συμπαγής και κυκλικός:

  • οι δυτικοί άνεμοι (westerlies) είναι ισχυροί
  • το πολικό ψύχος παραμένει βόρεια
  • στα μεσαία γεωγραφικά πλάτη (Ευρώπη – Μεσόγειος) ο καιρός είναι συχνά ηπιότερος και πιο δυτικός

🔥 Τι είναι η Στρατοσφαιρική Θέρμανση (SSW)

Η Stratospheric Sudden Warming (SSW) είναι ένα φαινόμενο κατά το οποίο:

  • η θερμοκρασία στη στρατόσφαιρα ανεβαίνει απότομα
  • οι άνεμοι εξασθενούν ή ακόμη και αντιστρέφονται
  • ο Polar Vortex αποδυναμώνεται, μετατοπίζεται ή διασπάται

Δείτε τη μεσημεριανή ανανέωση δεδομένων για το Polar Vortex από το GFS

Σε έντονες περιπτώσεις, παρατηρείται διάσπαση του στρόβιλου (split / bilobation) σε δύο ή περισσότερους λοβούς.

🧭 Γιατί μας ενδιαφέρει

Όταν η διαταραχή του Polar Vortex:
✔️ «κατεβαίνει» από τη στρατόσφαιρα προς την τροπόσφαιρα
✔️ και συνδυάζεται με κατάλληλα μπλοκαρίσματα

τότε αυξάνεται η πιθανότητα:

  • καταβάσεων ψυχρών αερίων μαζών
  • χειμερινών εξάρσεων σε Ευρώπη και Βαλκάνια
  • έντονων καιρικών φαινομένων, χιόνια και ψύχος, με χρονική υστέρηση 10–20 ημερών

⚠️ Τι ΔΕΝ σημαίνει αυτόματα

Η ύπαρξη στρατοσφαιρικής θέρμανσης:
❌ δεν εγγυάται χιόνια στην Ελλάδα
❌ δεν σημαίνει άμεση αλλαγή καιρού

Η τελική επίδραση εξαρτάται από:

  • τη δυναμική του φαινομένου
  • το αν και πώς «συνδέεται» με την τροπόσφαιρα
  • τη γενικότερη ατμοσφαιρική κυκλοφορία

🌍 Συμπέρασμα

Ο Polar Vortex και η στρατοσφαιρική θέρμανση αποτελούν κρίσιμους μηχανισμούς του χειμώνα, που:

  • λειτουργούν σε μεγάλο χρονικό και χωρικό εύρος
  • επηρεάζουν την Ευρώπη έμμεσα αλλά ουσιαστικά
  • απαιτούν υπομονή, σωστή ανάγνωση χαρτών και όχι βιαστικά συμπεράσματα

Ο χειμώνας δεν κρίνεται σε μία μέρα… αλλά σε βάθος χρόνου.